Wprowadzenie

W jaki sposób uraz rdzenia kręgowego wpływa na pęcherz moczowy? Problemy z pęcherzem moczowym to częste konsekwencje urazu rdzenia kręgowego. Dzięki odpowiedniemu postępowaniu i właściwym produktom możesz jednak kontrolować i poprawić jakość swojego życia. Konsekwencje urazu rdzenia kręgowego
Zamknij

Konsekwencje urazu rdzenia kręgowego

Około 80% osób z urazem rdzenia kręgowego (URK) doznaje częściowej lub nawet całkowitej utraty kontroli nad opróżnianiem pęcherza moczowego. Głównym objawem jest w tym wypadku niemożność oddania moczu, ale wyciekanie moczu również zdarza się bardzo często. Ponadto, 34% osób z URK doświadcza problemów z jelitem, co wpływa na ich codzienne życie.

Ważne jest, aby skutecznie radzić sobie z tymi problemami w celu uniknięcia kłopotliwych powikłań i zmniejszenia ich wpływu na życie codzienne. Oto rozwiązania kilku z problemów, które mogą wystąpić:

Niemożność opróżnienia pęcherza

Czyste samocewnikowanie to skuteczna technika zarządzania pracą pęcherza moczowego, w wyniku której pęcherz jest regularnie i całkowicie opróżniany za pomocą cewnika.

 

Wyciekanie moczu

Cewniki zewnętrzne umożliwiają skuteczne zbieranie wyciekającego moczu u chłopców i mężczyzn. Cewnik zewnętrzny to nakładka na prącie połączona z workiem na mocz noszonym na nodze.

 

Uraz rdzenia kręgowego – podstawowe informacje

Urazy rdzenia kręgowego (URK) zwykle powodują utratę czucia i zdolności ruchowych lub trwałe inwalidztwo na skutek utraty czynności rdzenia poniżej miejsca urazu. Można je podzielić na cztery grupy, w zależności od stopnia uszkodzenia:

  • całkowity paraliż wszystkich kończyn (porażenie czterokończynowe): całkowita utrata zdolności ruchowych i czucia we wszystkich czterech kończynach (tzn. w ramionach i nogach)
  • częściowy paraliż wszystkich kończyn (niepełne porażenie czterokończynowe):  wszystkie cztery kończyny są dotknięte chorobą, ale pacjent nie zostaje całkowicie pozbawiony czucia i zdolności ruchowych
  • całkowity paraliż poprzeczny: utrata czucia i zdolności ruchowych zwykle w dolnej części ciała
  • częściowy paraliż poprzeczny: tylko zwykle dolna część ciała jest dotknięta chorobą, ale pacjent nie zostaje całkowicie pozbawiony czucia i zdolności ruchowych
Zamknij

Dobrze wiedzieć

Jak radzić sobie z problemami pęcherza moczowego? W zależności od sytuacji, może zajść konieczność użycia cewnika do samocewnikowania lub cewnika zewnętrznego. W każdym wypadku istotne jest, by znaleźć produkt spełniający Twoje potrzeby i pasujący do Twojego stylu życia, gdyż może to wpłynąć na jego jakość. Jak radzić sobie z problemami z pęcherzem moczowym
Zamknij

Tekst nagłówka

Jak radzić sobie z zaleganiem moczu w pęcherzu

Jeśli masz trudności z opróżnianiem pęcherza, możesz użyć cewnika do samocewnikowania. Pierwszy krok to znalezienie rozwiązania, które pasuje do Ciebie  i Twojego stylu życia. Kiedy już wybierzesz cewnik, ważne jest, aby przestrzegać zaleceń dotyczących tego, jak często wykonywać cewnikowanie.


Jeśli często występują u Ciebie zakażenia dróg moczowych, warto zastosować się do poniższych wskazówek:

  • pij więcej płynów dziennie
  • zwiększ częstość cewnikowania w ciągu dnia
  • jeżeli nie jesteś w stanie samodzielnie opróżniać pęcherza, zalecana częstość cewnikowania wynosi zwykle 4–6 razy dziennie
  • upewnij się, że Twoje ręce oraz materiały używane do cewnikowania są czyste
  • przeanalizuj swoją technikę samocewnikowania

Jeżeli mimo stosowania się do tych zaleceń nadal występują u Ciebie ZDM, skontaktuj się z pracownikiem służby zdrowia.

 

Jak radzić sobie z nietrzymaniem moczu

Cewniki zewnętrzne są z powodzeniem stosowane przez wielu mężczyzn, u których występuje nietrzymanie moczu. Są to dyskretne, przypominające prezerwatywy nakładki na prącie, połączone z workiem noszonym na nodze.
Ważne jest, aby w zależności od nasilenia problemu dobrać odpowiedni rozmiar cewnika zewnętrznego i odpowiedni worek na mocz.

Zamknij
Pomoc dzieciom w opróżnianiu pęcherza moczowego Ponieważ każde dziecko jest inne, ważne jest, aby wybrać cewnik, który w każdym momencie będzie odpowiedni dla indywidualnych potrzeb dziecka. Kiedy dorosną, możesz zacząć uczyć dzieci odpowiedzialności za sposób, w jaki opróżniają swoje pęcherze. Pomóż swojemu dziecku opróżnić jego pęcherz moczowy
Zamknij

Tekst nagłówka

Stosowanie cewnika w celu opróżnienia pęcherza moczowego Twojego dziecka.


Należy pomagać dziecku w oddawaniu moczu, aż osiągnie wiek około pięciu lat. Większość dzieci z rozszczepem kręgosłupa nie jest w stanie opróżniać pęcherza moczowego w sposób naturalny, więc trzeba używać cewnika, czyli cienkiej, plastikowej rurki, którą wprowadza się przez cewkę moczową do pęcherza. Jest to prosta i bezbolesna technika.
 
Dlaczego opróżnianie pęcherza jest takie ważne?


Ważne jest, abyście Ty i Twoje dziecko zrozumieli, dlaczego opróżnianie pęcherza jest tak istotne oraz że należy wypracować dobrą praktykę.

Celem dobrego zarządzania pracą pęcherza jest:

  • Ochrona nerek przed uszkodzeniem i zapobieganie zakażeniom 
  • Rozwiązanie problemów z nietrzymaniem moczu 
  • Poprawa jakości życia Twojego dziecka
  • Pomoc dziecku w uzyskaniu niezależności 

Nieregularne opróżnianie pęcherza Twojego dziecka może prowadzić do infekcji. Nawet niewielkie ilości moczu pozostawione w pęcherzu moczowym mogą powodować zakażenia.

Jak rozpocząć


Przed rozpoczęciem opróżniania pęcherza moczowego należy zawsze skonsultować się z lekarzem lub pielęgniarką, aby uzyskać odpowiednie instrukcje dotyczące korzystania z cewnika.
Wraz z pracownikiem służby zdrowia zdecydujesz, jaki rodzaj cewnika jest najbardziej odpowiedni dla Ciebie i Twojego dziecka oraz nakreślisz plan częstotliwości cewnikowania. Zazwyczaj pęcherz należy opróżniać 4–6 razy dziennie – ale może to zależeć od ilości przyjmowanych płynów i aktywności fizycznej.

Pomaganie swojemu dziecku w nauce cewnikowania
Gdy dziecko zaczyna wykazywać zainteresowanie – zwykle w wieku od trzech do pięciu lat – należy zacząć uczyć je, jak opróżniać pęcherz. 

 

Obejrzyj z dzieckiem książeczkę o cewnikowaniu dla dzieci i przekonajcie się, że to nie jest wcale trudne!

Zamknij
Zakażenia dróg moczowych Podczas korzystania z cewnika mogą wystąpić zakażenia dróg moczowych. Jest to normalne. U niektórych osób występują częściej niż u innych, ale, stosując się do kilku prostych procedur, można zmniejszyć ryzyko ich występowania. Unikanie i zapobieganie zakażeniom dróg moczowych

Zakażenie dróg moczowych to zakażenie grupy narządów, które tworzą układ wydalniczy. Obecność bakterii w drogach moczowych jest dość powszechna i niekoniecznie stanowi problem. Jeśli jednak bakterie rozmnożą się do określonego poziomu, mogą wywołać zakażenie dróg moczowych, które wymaga leczenia.

Objawy zakażenia dróg moczowych

Objawy zakażenia dróg moczowych są różne i mogą być bardzo subtelne. Obejmują one:

  • ciemny kolor i silny zapach moczu,
  • mętny mocz,
  • krew w moczu,
  • gorączka/pocenie się,
  • skurcze pęcherza,
  • częstsze skurcze mięśni nóg.

Jeśli wystąpił jeden lub więcej z tych objawów, należy skonsultować się z pielęgniarką lub lekarzem.

Unikanie zakażeń dróg moczowych

Mimo iż nie ma jedynie słusznego sposobu na uniknięcie zakażenia dróg moczowych, można zachować kilka

prostych środków ostrożności, które mogą pomóc w zapobieganiu zakażeniom i unikaniu ich nawrotom: 

  • duże spożycie płynów – co najmniej 1,5 litra na dobę,
  • zachowanie higieny osobistej – zwłaszcza podczas cewnikowania,
  • prawidłowe wykonywanie procedury cewnikowania – regularne całkowite opróżnianie pęcherza,
  • prawidłowe trawienie – właściwy tryb pracy jelita może zmniejszyć ryzyko zakażenia dróg moczowych.

Zmiana rodzaju używanego cewnika może również przyczynić się do zmniejszenia liczby przypadków zakażenia dróg moczowych.

Zamknij
Najczęściej zadawane pytania W tej sekcji znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące urazów rdzenia kręgowego, pęcherza moczowego i jelit. Poznaj pytania i odpowiedzi
Zamknij

Najczęściej zadawane pytania dotyczące urazów rdzenia kręgowego i pęcherza moczowego

Dlaczego uraz rdzenia kręgowego powoduje problemy z pęcherzem moczowym?

Pęcherz moczowy, w którym zbiera się mocz, jest kontrolowany przez układ nerwowy. Jeśli Twój rdzeń kręgowy jest uszkodzony, nerwy kontrolujące pracę pęcherza najprawdopodobniej nie działają prawidłowo, co wpływa na pracę pęcherza. Niektórzy częściej lub pilniej odczuwają wówczas potrzebę oddawania moczu, podczas gdy u innych występuje nietrzymanie moczu, a jeszcze inni doświadczają trudności z opróżnianiem pęcherza.

 

Jaki wpływ na styl życia mają problemy z pęcherzem moczowym?

Nieregularne opróżnianie pęcherza może prowadzić do zakażeń. Zaczyna się ono w pęcherzu, ale może przenieść się do nerek i spowodować ich poważne uszkodzenie. Nawet niewielkie ilości moczu pozostawione w pęcherzu moczowym mogą powodować zakażenia.


W innych przypadkach, brak kontroli nad potrzebą oddawania moczu może powodować wyciekanie. Może to prowadzić do wydzielania nieprzyjemnych zapachów i wywołać zakłopotanie. Dlatego ważne jest, aby dbać o pęcherz moczowy w taki sposób, który ma jak najmniejszy wpływ na Twoje życie codzienne.

 

Jak radzić sobie z problemami z pęcherzem moczowym?

Dostępnych jest wiele metod i produktów, które pomogą Ci poradzić sobie z problemami z pęcherzem moczowym. Obejmują one cewniki, cewniki zewnętrzne (dla mężczyzn) oraz absorbenty. Wyszukaj odpowiedni produkt lub skontaktuj się z Telefonicznym Centrum Pacjenta, aby uzyskać pomoc.

 

Czym jest cewnik?

Cewnik  stosuje się w celu całkowitego opróżnienia pęcherza. Jest to cienka, giętka rurka wprowadzana do pęcherza moczowego poprzez cewkę moczową w celu jego opróżnienia.


 

Czy mogę po prostu opróżniać pęcherz rano i wieczorem?

Nie. Należy przestrzegać harmonogramu zaleconego przez lekarza. Z reguły pęcherz należy opróżniać co najmniej 4–6 razy na dobę.

 

Czy mogę spożywać mniej płynów, aby opróżniać pęcherz rzadziej?

Nie. Spożywanie odpowiedniej ilości płynów jest bardzo ważne. Pomaga to utrzymać układ wydalniczy w czystości i zdrowiu.

 

Co zrobić, jeśli mocz jest mętny lub ma ciemny kolor i dziwnie pachnie?

Mogło wdać się zakażenie. Porozmawiaj ze swoim lekarzem lub pielęgniarką.

 

Czy cewnikowanie boli?

Nie. Możesz jednak odczuwać pewien ucisk podczas wprowadzania cewnika. Jeśli odczuwasz dyskomfort lub jeśli masz trudności z wprowadzeniem cewnika, zrób sobie krótką przerwę. Spróbuj się zrelaksować, weź głęboki oddech lub odkaszlnij. Jeżeli wprowadzanie cewnika jest bolesne, porozmawiaj z lekarzem lub pielęgniarką.

 

Co zrobić, jeśli często występuje u mnie zakażenie dróg moczowych?

Zastosowanie cewnika do samocewnikowania zwiększa ryzyko zakażenia dróg moczowych. Jednak w porównaniu do innych rodzajów cewników, takich jak cewniki stałe (wprowadzane na stałe,  na przykład cewniki Foleya), cewniki do samocewnikowania są mniej prawdopodobną przyczyną zakażeń dróg moczowych. Aby zmniejszyć ryzyko zakażenia dróg moczowych, należy:

  • pić więcej płynów w ciągu dnia w celu wypłukania układu moczowego, pod warunkiem, że nadal wykonuje się cewnikowanie
  • upewniać się, że pęcherz jest całkowicie opróżniony po każdym cewnikowaniu
  • wykonywać cewnikowanie częściej w ciągu dnia
  • dopilnować, aby ręce i sprzęt były czyste podczas cewnikowania
  • przeanalizować swoją technikę samocewnikowania 

 

Co zrobić, jeśli mocz nadal wycieka?

Wyciekanie moczu może występować z różnych powodów: 

  • Wyciekanie moczu może być spowodowane przez zakażenie dróg moczowych. Niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem, jeśli podejrzewasz, że wystąpiło u Ciebie zakażenie. Najważniejsze z typowych objawów, to:
    • ciemny kolor i silny zapach moczu,
    • mętny mocz,
    • krew w moczu,
    • gorączka/pocenie się,
    • skurcze pęcherza,
    • częstsze skurcze mięśni nóg. 
  • Wyciekanie może również być spowodowane tym, że nie wykonujesz cewnikowania wystarczająco często (mniej niż cztery razy na dobę). Należy:
    • rozważyć wykonywanie cewnikowania częściej, aby zapobiec nagromadzaniu się ciśnienia w pęcherzu,
    • upewnić się, że Twój pęcherz jest całkowicie opróżniony po każdym cewnikowaniu,
    • przeanalizować swoją technikę samocewnikowania,
    • jeśli wykonujesz cewnikowanie częściej niż siedem razy na dobę i nadal występują u Ciebie problemy z wyciekaniem moczu, należy skonsultować się ze swoim lekarzem.
  • Wyciekanie moczu może być spowodowane mimowolnymi skurczami pęcherza (niespowodowanymi zakażeniem dróg moczowych); Należy:
    • porozmawiać ze swoim lekarzem o możliwości przepisania leków, które rozluźnią Twój pęcherz .

Jeśli wyciekanie występuje głównie podczas wykonywania ćwiczeń fizycznych, należy rozważyć cewnikowanie przed rozpoczęciem ćwiczeń. 

Zamknij
Zobacz wersję dla urządzeń stacjonarnych